http://www.naftemporiki.gr/t+z/story.asp?id=1734240
Εφυγε μια μαχήτρια της ζωής
Πεμπτη, 29 Οκτωβριου 2009 07:00
 | Στην αριστερή φωτογραφία η Ελλη Παππά με το σύντροφο της ζωής της, Νίκο Μπελογιάννη, κατά την διάρκεια της δίκης τους από το Στρατοδικείο. Στη μεγάλη φωτογραφία ενώ απολογείται. |
 |
H Eλλη Παππά σε μία από τις τελευταίες δημόσιες εμφανίσεις της. |
Η Ελλη Ιωαννίδη της ιστορίας, η Έλλη Παππά, δημοσιογράφος και συγγραφέας, η μαχήτρια της Αριστεράς, αντιπροσωπεύει έναν ολόκληρο κόσμο που «βούτηξε βαθιά στα νερά» του 20ού αιώνα.
Αποχαιρέτισε τον αιώνα της, για να συναντήσει τον 21ο, με την ίδια κριτική συγκροτημένη σκέψη που τη χαρακτήριζε και τη διαφοροποιούσε από πολλούς της γενιάς της. Στόχος της, όπως η ίδια έλεγε, «η κάθαρση της μαρξιστικής σκέψης από τις σταλινικές στρεβλώσεις».
Τα έργα της
Στην εργογραφία της ξεχωρίζουν μελέτες για την αρχαία ελληνική φιλοσοφία, όπως «Ο Πλάτωνας στην εποχή μας» και η «Σπουδή στο θέμα της ελευθερίας - Η έννοια της ελευθερίας στον προσωκρατικό υλισμό», και μελέτες για το μαρξισμό και το λενινισμό, όπως ο «Μύθος και ιδεολογία στη ρωσική επανάσταση - Οδοιπορικό από το ρωσικό αγροτικό λαϊκισμό στο λαϊκισμό του Στάλιν» και «Ο Λένιν χωρίς λογοκρισία και εκτός μαυσωλείου».
Οι μαρτυρίες της σε χειρόγραφα από τη φυλακή, διηγήματα και θεατρικά που επίσης έγραψε έγκλειστη στις φυλακές Αβέρωφ πάνω από μια δεκαετία, δημοσιευμένα και αδημοσίευτα άρθρα της στον παράνομο Τύπο του ΚΚΕ, στις εφημερίδες και στα περιοδικά της μεταπολίτευσης όπου εργάστηκε, αναδεικνύουν το ανήσυχο πνεύμα της.
Ο μύθος της προσωπικής της ιστορίας ξεκίνησε από πολύ νωρίς. Γεννήθηκε στη Σμύρνη. Μεγάλωσε στον Πειραιά, τέλειωσε το γυμνάσιο της Κοκκινιάς, σπούδασε φιλοσοφία και νομικά στο Πανεπιστήμιο της Αθήνας και στη Γαλλική Ακαδημία της Αθήνας.
«Γεννήθηκα στη Σμύρνη, παραμονή της καταστροφής, πέμπτο παιδί, αθέλητο και παραπεταμένο», γράφει αυτοβιογραφούμενη. «Η μάνα μου αρνήθηκε να με θρέψει», δήλωσε.
«Δεν ήμουν παιδί, ήμουν άλλο πράμα και με πέταξε. Επέζησα χάρη στη μεγαλύτερη αδελφή της μητέρας μου. Η καταστροφή έφερε την οικογένεια στον Πειραιά.
Την υγεία μου την ανέλαβε η θάλασσα του Πειραιά και την αγωγή μου τα αλητάκια του Πειραιά. Όλα έδειχναν ότι η προλεταριακή μου συνείδηση ήταν εξασφαλισμένη.
Τότε μπήκαν στη ζωή μου τα μεγαλύτερα παιδιά της οικογένειας, ο Γιώργος, που έγινε ασυρματιστής, και ο «άγγελος της ζωής μου», η Διδώ (Σωτηρίου), που ζούσε με την πλούσια αντιδραστική θεία, αδελφή του πατέρα μας.
Από τη σκληρή δουλειά του ο Γιώργος, από μια έμφυτη συνείδηση η Διδώ, από κοντά κι η μάνα μας, είχαν γίνει και οι τρεις κομμουνιστές».
Η Ελλη Παππά ήταν ήδη από τα γυμνασιακά της χρόνια οργανωμένη σε αντιδικτατορική ομάδα και μετά, στην κατοχή, προσχώρησε στο ΕΑΜ και στο ΚΚΕ.
Διέτρεξε όλο τον εμφύλιο και έως τη σύλληψή της, το 1950, δούλεψε για τα παράνομα έντυπα, σε στενή συνεργασία με διαπρεπείς αριστερούς διανοούμενους και κυρίως, στους παράνομους μηχανισμούς του ΚΚΕ.
Βιογραφία: Από τη Σμύρνη στον Πειραιά
Η Ελλη Παππά, αδελφή της συγγραφέως Διδούς Σωτηρίου, γεννήθηκε στη Σμύρνη το 1920. Μετά τη Μικρασιατική Καταστροφή, η οικογένεια εγκαταστάθηκε στον Πειραιά.
Φοίτησε στη φιλοσοφική και στη νομική σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών, χωρίς όμως να ολοκληρώσει τις σπουδές της, ενώ παράλληλα εργαζόταν ως δημοσιογράφος.
Εργάστηκε στην παράνομη έκδοση του Ριζοσπάστη μέχρι το 1949, οπότε άρχισε η συνεργασία της με τον Νίκο Πλουμπίδη και, από τον Ιούνιο του 1950, με τον Νίκο Μπελογιάννη, που έγινε σύντροφός της. Στη φυλακή γεννήθηκε ο γιος τους, Νίκος (1951).
Καταδικάστηκαν σε θάνατο και ο Μπελογιάννης εκτελέστηκε, αλλά εκείνη τελικά αποφυλακίστηκε το 1963.
Εργάστηκε στην ΕΔΑ και από το 1965 ήταν αρθρογράφος και μέλος της συντακτικής επιτροπής της εφημερίδας «Δημοκρατική Αλλαγή». Το 1967 συνελήφθη και εξορίστηκε στη Γυάρο.
Δραστηριοποιήθηκε στη μεταπολιτευτική ΕΔΑ και στο ΚΚΕ. Ηταν επίτιμο μέλος της Εταιρείας Συγγραφέων.
Στη μεταπολίτευση, η Ελλη Παππά συνοψίζει την επανασύνδεσή της με το ΚΚΕ, ως εξής: «Η επανένωση της Αριστεράς ξεκίνησε με καλούς οιωνούς και είχε οικτρό τέλος. Απεχώρησα από το ΚΚΕ, πράγμα που και η ηγεσία του επιθυμούσε».
Μέχρι την πτώση της δικτατορίας δεν εργάστηκε σε εφημερίδες της εποχής, αλλά σε εγκυκλοπαίδειες και περιοδικά και αργότερα στην εφημερίδα «Μακεδονία», με ψευδώνυμο.
Επαγγελματικά δούλεψε στις εφημερίδες «Εθνος», «Μακεδονία» και στο περιοδικό «Γυναίκα» έως το 1990, οπότε και αφιερώθηκε αποκλειστικά στο συγγραφικό της έργο.
Τα τελευταία πολιτικά βιβλία της είναι «Αποχαιρετισμός στον αιώνα μου» (εκδόσεις Κέδρος) και «Μακιαβέλι ή Μαρξ» (εκδόσεις Αγρα), κυκλοφόρησαν το 2006.
Το αρχείο της Ελλης Παππά φυλάσσεται στο Ελληνικό Λογοτεχνικό και Ιστορικό Αρχείο (Ε.Λ.Ι.Α.).
Εις θάνατον
Η Ελλη Παππά καταδικάστηκε σε θάνατο, στη δίκη Μπελογιάννη, αλλά η ποινή της δεν εκτελέστηκε, γιατί ο γιος που απέκτησε από τον Νίκο Μπελογιάννη και είχε στο μεταξύ γεννηθεί στη φυλακή (το 1951) ήταν μόλις επτά μηνών.
«Απελευθέρωση, Δεκεμβριανά, προσπάθειες ανασυγκρότησης της Αριστεράς και της Δημοκρατίας, οι πρώτες εκλογές, ο ερχομός του Μπελογιάννη και του μεγάλου έρωτα», έγραψε η ίδια.
Αποφυλακίστηκε από τις φυλακές Αβέρωφ το 1963, δούλεψε στη σύνταξη της «Δημοκρατικής Αλλαγής» και σε τέσσερα χρόνια η απριλιανή χούντα την εξόρισε στη Γυάρο.
Αποφυλακίστηκε σε ενάμιση χρόνο, γιατί είχε αρρωστήσει σοβαρά. Η Σοβιετική Ενωση την προσκαλεί να τη φιλοξενήσει με το γιο της, αλλά η ίδια αρνείται, γιατί είχε διαφωνήσει με την εισβολή των στρατιωτικών τανκς στην, τότε, Τσεχοσλοβακία.
Στο Γ' νεκροταφείο
Πολιτική κηδεία
Τo Σάββατο το πρωί στις 10:30, θα γίνει η πολιτική κηδεία της Έλλης Παππά στο Γ' Νεκροταφείο Αθηνών. Η οικογένειά της ζήτησε αντί στεφάνων τα χρήματα να κατατεθούν για την ενίσχυση των Αρχείων Σύγχρονης Κοινωνικής Ιστορίας (ΑΣΚΙ).
Tι είπαν για την Ελλη Παππά
Κ. Παπούλιας
«Η Έλλη Παπά υπήρξε σύμβολο μιας εποχής δύσκολης για την Ελλάδα. Θα τη θυμόμαστε για τους αγώνες της, για τη σκέψη της και για την ομορφιά της ψυχής της», αναφέρει σε συλλυπητήριο τηλεγράφημα ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας Κ. Παπούλιας.
Γ.Α. Παπανδρέου
«Αποχαιρετούμε μια αγωνίστρια της αντίστασης εναντίον όσων επιβουλεύονται την ελευθερία και την ανεξαρτησία του λαού, των αγώνων για τη δημοκρατία, τη δικαιοσύνη και την ισότητα των ανθρώπων», ανέφερε, μεταξύ άλλων, ο πρωθυπουργός, Γιώργος Α. Παπανδρέου.
«Ο αποχαιρετισμός μας όμως, δεν σημαίνει αποχωρισμό όσων δίδαξε με την ζωή και την δράση της από τα χρόνια της κατοχής έως την αυγή του 21ου αιώνα».
«Η προσωπική της ιστορία ξεκίνησε στις αρχές του 20ού αιώνα. ''Απελευθέρωση, Δεκεμβριανά, προσπάθειες ανασυγκρότησης της Αριστεράς και της Δημοκρατίας, οι πρώτες εκλογές, ο ερχομός του μεγάλου έρωτα, η καταδίκη σε θάνατο μαζί με τον Μπελογιάννη'', όπως έγραψε η ίδια, η αντιδικτατορική της δράση και οι αγώνες της για μια σύγχρονη δημοκρατική Αριστερά, αποτυπώνουν τις στιγμές μιας ζωής που ταυτίστηκε με την ηρωική και ταυτόχρονα επώδυνη μεταπολεμική ιστορία του Ελληνικού λαού», πρόσθεσε ο πρωθυπουργός.
Φ. Πετσάλνικος
Εξάλλου, σε δήλωσή του ο πρόεδρος της Βουλής Φίλιππος Πετσάλνικος σημειώνει:
«Η Βουλή των Ελλήνων αποτίει ύστατο φόρο τιμής στην Έλλη Παππά. Μια σπουδαία Ελληνίδα που με τη ζωή και τη δράση της έγινε σύμβολο αντίστασης και αγώνα, αξιοπρέπειας και χειραφέτησης. Ασυμβίβαστη μαχητής της Αλήθειας, ύψωσε σθεναρά το ανάστημά της απέναντι σε όποιες δυνάμεις επιβουλεύτηκαν την ελευθερία και την ανεξαρτησία του λαού μας, δίνοντας πάντα το 'παρών' στους μεγάλους αγώνες για δημοκρατία, δικαιοσύνη και σεβασμό των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.
Η Έλλη Παππά ήταν μια δραστήρια γυναίκα της διανόησης, ένα πνεύμα ανήσυχο και κριτικό. Υποστήριξε με συνέπεια τα ανθρωπιστικά ιδεώδη, φωτίζοντας με την πένα της αλλά και με τη στάση της ζωής της το ρόλο που πρέπει να έχει ο πνευματικός άνθρωπος σε κάθε εποχή: να αντιστέκεται στη βία και την αυθαιρεσία κάθε εξουσίας, να υπερασπίζεται τα δίκαια των κατατρεγμένων, να εμπνέει τις κοινωνικές δυνάμεις που αγωνιούν και προσπαθούν για ένα καλύτερο σήμερα κι ένα ελπιδοφόρο αύριο».
Δηλώσεις πολιτικών και κομμάτων
Γερουλάνος: Εμβληματική μορφή
«Σήμερα αποχαιρετούμε την Έλλη Παππά. Μια εμβληματική μορφή των ελληνικών γραμμάτων και της ελληνικής Αριστεράς. Κληρονομιά της, κληρονομιά όλων μας, το ήθος της, η σκέψη της, οι αγώνες της» δήλωσε ο υπουργός Πολιτισμού και Τουρισμού Παύλος Γερουλάνος.
 |
Τη θλίψη του για το θάνατο της Έλλης Παππά, η «μακρότατη συγγραφική και δημοσιογραφική πορεία της οποίας άφησε σημαντικά ίχνη και στον Τύπο της Βόρειας Ελλάδας, μέσω της συνεργασίας της με την εφημερίδα "Μακεδονία"» εκφράζει το Διοικητικό Συμβούλιο της Ένωσης Συντακτών Ημερήσιων Εφημερίδων Μακεδονίας-Θράκης.
«Η απώλειά της στερεί το χώρο της Αριστεράς και της διανόησης από μια προσωπικότητα που με το έργο και το βίο της σφράγισε και τα δύο αυτά πεδία» προστίθεται στην ανακοίνωση.
Παπαρήγα: Διαπαιδαγώγηση
«Θα μείνει στη μνήμη πολλών γενεών ιδιαίτερα η στάση της στις ιστορικές δίκες του Νίκου Μπελογιάννη και των άλλων στελεχών του ΚΚΕ, ως στάση διαπαιδαγώγησης και σταθερής προσήλωσης στην πάλη για να ξημερώσουν και στον τόπο μας καλύτερες μέρες», δήλωσε μεταξύ άλλων η κα Αλέκα Παπαρήγα.
Συνασπισμός: Σύμβολο
Η Έλλη Παππά δεν δίστασε ποτέ να διατυπώσει την άποψή της ελεύθερα, υπερασπιζόμενη τη Δημοκρατία, ακόμη κι αν αυτό σήμαινε τη ρήξη της με τις απόψεις της οργανωμένης Αριστεράς. Για εμάς, η Έλλη Παππά συνιστά ένα σύμβολο της Αριστεράς, των αγώνων του παρελθόντος και του μέλλοντος, στο δρόμο για την κοινωνική χειραφέτηση και το σοσιαλισμό με δημοκρατία και ελευθερία.
.JPG)
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου